Όταν ο άνδρας γίνεται θύμα και η σιωπή τον κρατά πίσω - Ψυχολόγος & Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια 6943527322 - Αν νιώθεις άγχος, πίεση ή ανάγκη για αλλαγή, δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος
Η ενδοσυντροφική βία έχει συνδεθεί ιστορικά και κοινωνικά κυρίως με τη βία κατά των γυναικών, οι οποίες πράγματι αποτελούν μεγάλο ποσοστό των θυμάτων. Ωστόσο, η βία μέσα σε μια σχέση δεν περιορίζεται σε ένα φύλο και μπορεί να αφορά οποιονδήποτε άνθρωπο, ανεξάρτητα από το φύλο ή την ταυτότητά του. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Και οι άνδρες μπορεί να βρεθούν σε κακοποιητικές σχέσεις, βιώνοντας σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βία, έλεγχο και απειλές. Εκείνο που συχνά παραμένει αόρατο δεν είναι μόνο η κακοποίηση, αλλά και η δυσκολία τους να μιλήσουν γι’ αυτήν.
Μια νέα αμερικανική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Psychology of Men & Masculinities, εξέτασε 1.194 άνδρες που είχαν βιώσει ενδοσυντροφική βία από γυναίκα σύντροφο. Το βασικό εύρημα ήταν εντυπωσιακά σταθερό: ανεξάρτητα από το φυλετικό ή εθνοτικό υπόβαθρο, το συχνότερο εμπόδιο στην αναζήτηση βοήθειας ήταν η πεποίθηση ότι αυτό που συμβαίνει μέσα στη σχέση αποτελεί «προσωπική υπόθεση».
«Είναι δικό μας θέμα»
Η φράση αυτή μπορεί να μοιάζει αθώα, όμως ψυχολογικά μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ισχυρός μηχανισμός σιωπής. Το 55,7% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι θεωρούσε την κακοποίηση μια προσωπική υπόθεση που έπρεπε να παραμείνει μεταξύ του ζευγαριού. Σχεδόν οι μισοί ανέφεραν επίσης ντροπή ή αμηχανία, φόβο ότι η σύντροφός τους θα τους εκδικηθεί ή θα τους κατηγορήσει ψευδώς, αλλά και ανησυχία ότι οι ίδιοι θα κατηγορηθούν ή δεν θα γίνουν πιστευτοί.
Για έναν άνδρα, μπορεί να είναι δύσκολο να αναγνωρίσει ότι βιώνει κακοποίηση, καθώς αυτό συχνά έρχεται σε αντίθεση με κοινωνικές αντιλήψεις για το πώς «πρέπει» να είναι και να συμπεριφέρεται ένας άνδρας: «πρέπει να είμαι δυνατός», «πρέπει να μπορώ να το διαχειριστώ μόνος μου», «δεν πρέπει να δείχνω ευάλωτος». Όταν αυτές οι πεποιθήσεις γίνονται μέρος της προσωπικής ταυτότητας, το να ζητήσει κάποιος βοήθεια μπορεί να βιώνεται όχι ως πράξη προστασίας, αλλά ως παραδοχή αδυναμίας.
Η κουλτούρα επηρεάζει τον τρόπο που σιωπούμε
Η έρευνα δείχνει, ωστόσο, ότι τα εμπόδια στην αναζήτηση βοήθειας δεν είναι ίδια για όλους, αλλά επηρεάζονται και από το πολιτισμικό και εθνοτικό υπόβαθρο. Οι άνδρες λατινοαμερικανικής καταγωγής ανέφεραν συνολικά περισσότερες δυσκολίες σε σύγκριση με τους έγχωμους άνδρες που συμμετείχαν στη μελέτη. Ανάμεσά τους ήταν η ντροπή ή ο φόβος ότι η αποκάλυψη της κακοποίησης θα έφερνε ντροπή στην οικογένεια, η δυσκολία να μιλήσουν για όσα βίωναν, αλλά και πιο πρακτικά εμπόδια, όπως η γλώσσα και ζητήματα που σχετίζονταν με το μεταναστευτικό καθεστώς. Από την άλλη πλευρά, οι λευκοί άνδρες φάνηκε να δυσκολεύονται περισσότερο να αναγνωρίσουν και να ονομάσουν αυτό που βίωναν ως κακοποίηση. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι, παρότι η σιωπή γύρω από την κακοποίηση μπορεί να αφορά πολλούς άνδρες, οι λόγοι που την ενισχύουν δεν είναι πάντα οι ίδιοι.
Η απόφαση να μιλήσει κάποιος για την κακοποίηση που βιώνει δεν διαμορφώνεται μόνο από το τι αισθάνεται ο ίδιος. Το οικογενειακό και πολιτισμικό περιβάλλον, οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από το φύλο, αλλά και η εμπιστοσύνη στις διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το αν και πότε θα ζητήσει βοήθεια. Για πολλούς άνδρες, το ερώτημα δεν είναι απλώς «να μιλήσω ή όχι;», αλλά και «αν μιλήσω, θα με ακούσουν, θα με πιστέψουν και θα μπορέσουν πραγματικά να με βοηθήσουν;».
Η αναζήτηση βοήθειας δεν έχει φύλο
Για τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, το μήνυμα είναι σαφές: η υποστήριξη χρειάζεται να είναι προσβάσιμη και συμπεριληπτική, ώστε κάθε άνθρωπος που βιώνει κακοποίηση να αισθάνεται ότι μπορεί να μιλήσει γι’ αυτήν χωρίς να φοβάται ότι θα αμφισβητηθεί ή θα κριθεί. Για έναν άνδρα, αυτό σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται να πείσει τους άλλους για τη σοβαρότητα όσων βιώνει, αλλά θα μπορεί να μιλήσει σε ένα περιβάλλον όπου η εμπειρία του αντιμετωπίζεται εξαρχής με σεβασμό, προσοχή και χωρίς προκαταλήψεις.
Η βία δεν γίνεται λιγότερο σοβαρή επειδή εκείνος που τη βιώνει είναι άνδρας. Και η δυσκολία να ζητήσει βοήθεια δεν σημαίνει ότι δεν υποφέρει. Συχνά σημαίνει ακριβώς το αντίθετο: ότι ανάμεσα σε εκείνον και την υποστήριξη έχουν τοποθετηθεί χρόνια κοινωνικών μηνυμάτων γύρω από το τι «επιτρέπεται» να φοβάται, να παραδέχεται και να χρειάζεται ένας άνδρας.
www.worldenergynews.gr
