Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, η χρήση αντλίας θερμότητας μπορεί να μειώσει έως και κατά 75% την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση σε σύγκριση με τα ηλεκτρικά συστήματα αντίστασης, όπως οι ηλεκτρικοί φούρνοι και τα θερμαντικά σώματα βάσης. Αν και υπάρχουν διάφοροι τύποι αντλιών θερμότητας, η πιο διαδεδομένη παραμένει η αντλία αέρα-πηγής
Η υιοθέτηση αντλιών θερμότητας καταγράφει σημαντική άνοδο στην Ευρώπη, καθώς οι καταναλωτές επιχειρούν να περιορίσουν το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος.
Η Ευρώπη, η οποία είχε ήδη βιώσει υψηλές τιμές φυσικού αερίου και ενεργειακές ελλείψεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με νέες πιέσεις λόγω της συνεχιζόμενης αναταραχής στη Μέση Ανατολή, που πυροδοτήθηκε από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν τον Φεβρουάριο.
Παρά τις επενδύσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τα τελευταία χρόνια, τα περισσότερα νοικοκυριά εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο φυσικό αέριο για θέρμανση και μαγείρεμα.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να εξαρτώνται από ορυκτά καύσιμα για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης. Η πλειονότητα βασίζεται σε εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου αντί για εγχώρια παραγωγή, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες σε διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας και σε έντονες διακυμάνσεις των τιμών.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε πρόσφατα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δαπάνησε επιπλέον 24 δισ. ευρώ για εισαγωγές ενέργειας μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστήματα θέρμανσης που λειτουργούν με φυσικό αέριο ή με κλιματιστικές μονάδες που διοχετεύουν θερμό αέρα, οι αντλίες θερμότητας προσφέρουν ενεργειακά αποδοτική θέρμανση χρησιμοποιώντας ηλεκτρική ενέργεια για τη μεταφορά θερμότητας από έναν ψυχρό χώρο σε έναν θερμό.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα μεταφέρουν θερμότητα από το εξωτερικό περιβάλλον στο εσωτερικό του σπιτιού, ενώ το καλοκαίρι λειτουργούν αντίστροφα, συμβάλλοντας παράλληλα και στην καλύτερη αφύγρανση των κατοικιών. Επειδή έχουν σχεδιαστεί ώστε να μεταφέρουν και όχι να παράγουν θερμότητα, θεωρούνται σημαντικά πιο αποδοτικές ενεργειακά.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, η χρήση αντλίας θερμότητας μπορεί να μειώσει έως και κατά 75% την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση σε σύγκριση με τα ηλεκτρικά συστήματα αντίστασης, όπως οι ηλεκτρικοί φούρνοι και τα θερμαντικά σώματα βάσης. Αν και υπάρχουν διάφοροι τύποι αντλιών θερμότητας, η πιο διαδεδομένη παραμένει η αντλία αέρα-πηγής.
Για χρόνια, το υψηλό κόστος απόκτησης αποτελούσε βασικό αποτρεπτικό παράγοντα για τους Ευρωπαίους καταναλωτές, οι οποίοι συνέχιζαν να χρησιμοποιούν συμβατικούς λέβητες φυσικού αερίου. Ωστόσο, καθώς οι κυβερνήσεις προσφέρουν επιδοτήσεις για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και οι λογαριασμοί φυσικού αερίου εκτοξεύονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ολοένα και περισσότεροι πολίτες εξετάζουν την επένδυση σε ενεργειακά αποδοτικά συστήματα θέρμανσης. Η τάση αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί περίπου κατά 40% από τον Φεβρουάριο.
Σε νούμερα
Σε νούμερα
Οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας το 2025 αυξήθηκαν κατά 10,3% κατά μέσο όρο σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας. Συνολικά πωλήθηκαν περίπου 2,62 εκατομμύρια οικιακές αντλίες θερμότητας, έναντι 2,38 εκατομμυρίων το 2024, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό εγκατεστημένων μονάδων στην Ευρώπη σε περίπου 28 εκατομμύρια.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, πωλήθηκαν περίπου 575.000 αντλίες θερμότητας σε 11 ευρωπαϊκές αγορές, σημειώνοντας αύξηση 17% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Πολωνία.
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον των καταναλωτών, εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η δυναμική αυτή μπορεί να διατηρηθεί. Η γραφειοκρατία παραμένει σημαντικό εμπόδιο, καθώς σε ορισμένες χώρες η διαδικασία αδειοδότησης για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.
Στη Γερμανία, η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε ανακοίνωσε τον Μάιο ότι θα καταργηθεί η «άκαμπτη» απαίτηση σύμφωνα με την οποία τα νέα συστήματα θέρμανσης έπρεπε να λειτουργούν κατά τουλάχιστον 65% με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η κυβέρνηση έδωσε επίσης τέλος στην πολιτική των «υποχρεωτικών αντικαταστάσεων συστημάτων θέρμανσης ή απαγορεύσεων», συμπεριλαμβανομένης της σταδιακής απαγόρευσης νέων συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου και φυσικού αερίου που ίσχυε από το 2024. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η αλλαγή αποσκοπεί στο να προσφέρει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών στους ιδιοκτήτες κατοικιών και επενδυτική ασφάλεια στις κατασκευαστικές εταιρείες.
Ωστόσο, επικριτές εκτιμούν ότι η απόφαση αυτή ενδέχεται να ανατρέψει μεγάλο μέρος της προόδου που έχει σημειωθεί στη μετάβαση από τα συστήματα θέρμανσης φυσικού αερίου σε πιο αποδοτικές λύσεις που τροφοδοτούνται από ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια. Ο καθηγητής ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Γιαν Ρόζενοβ, δήλωσε ότι «η σημαντική αποδυνάμωση βασικών διατάξεων αναβάλλει αναγκαίες αποφάσεις και τελικά θα καταστήσει τη μετάβαση ακριβότερη και πιο χαοτική».
Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και στην Αυστρία, όπου η κυβέρνηση ανέστειλε τις επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, όταν εξαντλήθηκαν τα διαθέσιμα κονδύλια. Παραμένει ασαφές κατά πόσο οι καταναλωτές στις συγκεκριμένες αγορές θα συνεχίσουν να επενδύουν σε νέα συστήματα.
Παρά την αβεβαιότητα για τον ρυθμό υιοθέτησης της τεχνολογίας, αρκετές εταιρείες παρουσιάζουν νέες καινοτόμες λύσεις στον τομέα των αντλιών θερμότητας, οι οποίες αναμένεται να ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη μετάβαση.
Τον Μάιο, η Amazon ανακοίνωσε συμφωνία για την εγκατάσταση νέου τύπου αντλιών θερμότητας οροφής, οι οποίες θα προσφέρουν πλήρως ηλεκτρική θέρμανση, ιδιαίτερα αποδοτική ψύξη και χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας σε εμπορικά κτίρια της εταιρείας. Παράλληλα, η Mitsubishi Heavy Industries ανακοίνωσε μέσω της ευρωπαϊκής θυγατρικής κλιματισμού της ότι σχεδιάζει να λανσάρει δύο νέες αντλίες θερμότητας νερού υψηλής ισχύος, 10 kW και 14 kW, που προορίζονται για μεγάλες κατοικίες και μικρές εμπορικές εφαρμογές.
