Για ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού, η κατανάλωση κάνναβης πριν από τον ύπνο έχει εξελιχθεί σε βραδινή συνήθεια. Πολλοί τη θεωρούν φυσικό μέσο χαλάρωσης, ικανό να καταπραΰνει το σώμα, να ηρεμεί τον νου και να διευκολύνει την έλευση ενός βαθύτερου ύπνου. Ωστόσο, μια νέα μακροχρόνια μελέτη του Πανεπιστημίου Northwestern, με διάρκεια παρακολούθησης 35 ετών, θέτει σοβαρά ερωτήματα ως προς την ορθότητα αυτής της αντίληψης. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η χρήση κάνναβης ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του ύπνου, χωρίς οι χρήστες να το αντιλαμβάνονται.
Τρεις δεκαετίες δεδομένων
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, αξιοποίησε δεδομένα της μελέτης CARDIA, η οποία από το 1985 παρακολουθεί χιλιάδες Αμερικανούς, από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής τους. Σε κάθε περιοδική εξέταση καταγραφόταν η συχνότητα χρήσης κάνναβης, γεγονός που επέτρεψε στους ερευνητές να εκτιμήσουν τη συνολική έκθεση κάθε συμμετέχοντα σε βάθος τριών και πλέον δεκαετιών.
Στην τελευταία φάση, 1.266 άτομα με μέση ηλικία περίπου 61 ετών αξιολογήθηκαν ως προς τον ύπνο τους με δύο διαφορετικούς τρόπους. Μέρος του δείγματος φόρεσε επί επτά ημέρες μια ειδική συσκευή στον καρπό, η οποία κατέγραφε την κίνηση και την ποιότητα του ύπνου. Παράλληλα, οι περισσότεροι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα καθιερωμένο ερωτηματολόγιο, αποτυπώνοντας τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι αντιλαμβάνονται τον ύπνο τους.
Τι έδειξαν οι μετρήσεις
Οι μετρήσεις της συσκευής έδειξαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η συνολική έκθεση στην κάνναβη, τόσο χαμηλότερη ήταν η ποιότητα του ύπνου. Οι χρόνιοι χρήστες είχαν πιο διακοπτόμενο ύπνο και παρέμεναν περισσότερη ώρα σε εγρήγορση κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Κάθε επιπλέον «έτος χρήσης» αύξανε τις πιθανότητες να μένει κανείς ξύπνιος για πολλή ώρα μετά την αρχική έλευση του ύπνου κατά περίπου 21%.
Η εικόνα ήταν ακόμη πιο έντονη στους πρόσφατους χρήστες, δηλαδή σε όσους είχαν καταναλώσει κάνναβη μέσα στον τελευταίο μήνα. Σε σύγκριση με όσους δεν είχαν κάνει ποτέ χρήση, εμφάνιζαν περίπου τριπλάσιες πιθανότητες να μένουν για μεγάλο διάστημα ξύπνιοι μέσα στη νύχτα και σχεδόν πενταπλάσιες πιθανότητες να κοιμούνται περισσότερες από οκτώ ώρες. Ο μεγαλύτερος χρόνος ύπνου, ωστόσο, δεν συνεπάγεται απαραίτητα και καλύτερη ξεκούραση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι όσοι είχαν διακόψει τη χρήση δεν διέφεραν από όσους δεν είχαν δοκιμάσει ποτέ κάνναβη, εύρημα που υποδηλώνει ότι ο ύπνος ενδέχεται να βελτιώνεται μετά τη διακοπή.
Το «τυφλό σημείο»
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα είναι η απόσταση ανάμεσα στους αριθμούς και στην αίσθηση. Οι χρήστες κάνναβης δεν δήλωσαν χειρότερο ύπνο στα ερωτηματολόγια σε σχέση με τους υπόλοιπους. Το σώμα τους ξυπνούσε ξανά και ξανά, όμως οι ίδιοι πίστευαν ότι κοιμούνταν μια χαρά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πολλοί χρήστες ενδέχεται να εκλαμβάνουν τις περισσότερες ώρες ύπνου ως ένδειξη ποιοτικής ξεκούρασης, ενώ στην πραγματικότητα ο ύπνος τους είναι πιο ελαφρύς και διακοπτόμενος.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η άσκηση, η κατάθλιψη και η χρήση άλλων ουσιών. Η επίδραση φάνηκε μάλιστα ισχυρότερη στις γυναίκες.
Aπαραίτητη επιφύλαξη
Οφείλει, πάντως, να σημειωθεί ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, η οποία καταγράφει συσχετίσεις και όχι σχέσεις αιτίας και αποτελέσματος. Η χρήση κάνναβης βασίστηκε στις δηλώσεις των ίδιων των συμμετεχόντων, ενώ δεν υπήρχαν στοιχεία για την περιεκτικότητα των προϊόντων ή για το πόσο κοντά στην ώρα του ύπνου γινόταν η κατανάλωση. Επιπλέον, ο ύπνος καταγράφηκε μόνο για μία εβδομάδα. Ακόμη κι έτσι, η καθηγήτρια Μερσέντες Κάρνεθον, μία από τις υπεύθυνες της έρευνας, είναι σαφής: τα ευρήματα δεν δικαιολογούν τη φήμη της κάνναβης ως βοηθήματος για τον ύπνο.
Όσοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τον ύπνο μπορούν να στραφούν σε πρακτικές με τεκμηριωμένο όφελος. Οι ειδικοί συστήνουν σταθερό ωράριο, ένα δωμάτιο δροσερό, σκοτεινό και ήσυχο, αποχή από τις οθόνες λίγο πριν από τη κατάκλιση και μια χαλαρωτική βραδινή ρουτίνα, όπως διάβασμα ή διαλογισμό. Όταν το πρόβλημα επιμένει, η συμβουλή ενός γιατρού παραμένει ασφαλέστερη επιλογή από οποιοδήποτε «φυσικό» υπνωτικό.
www.worldenergynews.gr
