Μια νέα μελέτη δείχνει ότι κατά τις δύο τελευταίες απογεμίσεις, δηλαδή τη μετάβαση από την εποχή των παγετώνων στις θερμές μεσοπαγετώδεις περιόδους, το λιωμένο νερό από το στρώμα πάγου της Ανταρκτικής ενέτεινε τη διαστρωμάτωση στον Νότιο Ωκεανό. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν τον βασικό ρόλο του στρώματος πάγου της Ανταρκτικής στην κυκλοφορία των ωκεανών και στη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος. Επικεφαλής της μελέτης ήταν ο François Fripiat, ερευνητής στο Ινστιτούτο Χημείας Max Planck και στο Université Libre de Bruxelles, και διεξήχθη σε συνεργασία με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Πρίνστον και το Ινστιτούτο Άλφρεντ Βέγκενερ. Δημοσιεύεται στο Proceedings of the National Academy of Sciences.
Oι μεταβάσεις στις εποχές με πάγο
Τα τελευταία 3 εκατομμύρια χρόνια, το κλίμα της Γης εναλλάσσεται μεταξύ μακρών παγετώνων περιόδων -κατά τις οποίες τεράστια πολικά στρώματα πάγου κάλυψαν μεγάλο μέρος του βόρειου ημισφαιρίου, εκτεινόμενα μέχρι την ευρωπαϊκή ήπειρο- και θερμότερων μεσοπαγετώνων περιόδων. Οι μεταβάσεις μεταξύ αυτών των δύο καταστάσεων, γνωστές ως απογοητεύσεις, χαρακτηρίστηκαν από σταδιακή εξαφάνιση του στρώματος πάγου.
«Ενώ ο αντίκτυπος της τήξης μεγάλων στρωμάτων πάγου του Βόρειου Ημισφαιρίου στην κυκλοφορία του Βόρειου Ατλαντικού έχει μελετηθεί για δεκαετίες και αναγνωρίζεται για τις μεγάλες κλιματικές συνέπειές του, ο συγκεκριμένος ρόλος της Ανταρκτικής στον Νότιο Ωκεανό που την περιβάλλει παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστος», εξηγεί ο Fripiat.
Ο Νότιος ωκεανός έχει κεντρικό ρόλο
Ο Νότιος Ωκεανός κατέχει κεντρική θέση στο παγκόσμιο κλιματικό σύστημα. Αντιπροσωπεύει ένα πραγματικό σταυροδρόμι της κυκλοφορίας των ωκεανών, συνδέει τον Ατλαντικό, τον Ινδικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Είναι επίσης η κύρια ζώνη ανταλλαγής μεταξύ της ατμόσφαιρας και του βαθέως ωκεανού—μια τεράστια δεξαμενή που αποθηκεύει περίπου εκατό φορές περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
"Ο ωκεανός μπορεί να συγκριθεί με ένα τεράστιο μηχάνημα που αναδιανέμει θερμότητα και άνθρακα σε πλανητική κλίμακα. Όταν αυτό το μηχάνημα στρωματοποιείται, η λειτουργία του επιβραδύνεται, με άμεσες συνέπειες για το κλίμα", εξηγεί ο Fripiat.
Τα διάτομα ως αρχείο κλίματος
Για τη μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν πυρήνες ιζημάτων που ελήφθησαν από τον Νότιο Ωκεανό. Τα δεδομένα τους βασίζονται στην ισοτοπική σύνθεση της οργανικής ύλης που διατηρείται στα κελύφη των διατόμων. Αυτά τα μικροσκοπικά θαλάσσια φύκια βρίσκονται σε μεγάλους αριθμούς στα ιζήματα του Νότιου Ωκεανού και χρησιμεύουν ως φυσικό αρχείο προηγούμενων περιβαλλοντικών συνθηκών.
Επίδραση του τήγματος πάγου στην ανάμειξη των ωκεανών
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι κατά τις περιόδους αποπαγετώνων, η διαστρωμάτωση των ωκεανών εντάθηκε έντονα κοντά στην Ανταρκτική, λόγω των μεγάλων εισροών γλυκού νερού από το λιώσιμο των φύλλων πάγου. Ταυτόχρονα, πιο βόρεια κοντά στο πολικό μέτωπο, η συνδυασμένη δράση αυτών των εισροών γλυκού νερού και των δυτικών ανέμων προώθησε την ενισχυμένη ανύψωση των βαθέων υδάτων, διατηρώντας έναν ορισμένο βαθμό αερισμού των ωκεανών σε παγκόσμια κλίμακα.
"Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι το κλιματικό σύστημα δεν σταμάτησε εντελώς. Ακόμη και όταν ο ωκεανός κοντά στην Ανταρκτική έγινε πιο στρωματοποιημένος, άλλοι μηχανισμοί επέτρεψαν στα βαθιά νερά να ανεβαίνουν και να ανταλλάσσονται με την ατμόσφαιρα, κυρίως υπό την επίδραση των ανέμων. Αυτές οι ανταλλαγές μπορεί να απελευθέρωσαν CO2 στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στη θέρμανση που τελείωσε τις εποχές των παγετώνων", εξηγεί ο Fripiat.
Μακριά από το να είναι μια απλή παγωμένη έρημος, η Ανταρκτική εμφανίζεται έτσι ως ένας από τους αόρατους αγωγούς του κλιματικού συστήματος της Γης. Η κατανόηση των μηχανισμών του σημαίνει καλύτερη πρόβλεψη του μέλλοντος του πλανήτη.
www.worldenergynews.gr
