Οι υψηλότεροι ρυθμοί σχετικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας καταγράφονται στην Ταϊλάνδη, το Μπανγκλαντές, τη Νιγηρία, την Αίγυπτο, την Κίνα και την Ινδονησία, όπου οι παράκτιοι πληθυσμοί βιώνουν αυξήσεις της τάξης των 7 έως 10 χιλιοστών ετησίως. Αυξημένοι ρυθμοί, μεταξύ 4 και 5 χιλιοστών τον χρόνο, παρατηρούνται επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία και την Ιταλία
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας δεν οφείλεται μόνο στην αύξηση του όγκου των ωκεανών λόγω της κλιματικής αλλαγής. Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η καθίζηση του εδάφους στις παράκτιες περιοχές επιδεινώνει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών, καθώς σε πολλές μεγάλες πόλεις το ίδιο το έδαφος υποχωρεί.
Ερευνητές από το Γερμανικό Ινστιτούτο Γεωδαιτικής Έρευνας του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου (DGFI-TUM) και το Πανεπιστήμιο Tulane ποσοτικοποίησαν για πρώτη φορά σε παγκόσμια κλίμακα το μέγεθος του φαινομένου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, οι πυκνοκατοικημένες παράκτιες περιοχές καταγράφουν μέση σχετική άνοδο της στάθμης της θάλασσας περίπου 6 χιλιοστών ετησίως, δηλαδή σχεδόν διπλάσια από την άνοδο που προκαλεί αποκλειστικά η κλιματική αλλαγή και περίπου τριπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο των παράκτιων περιοχών.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η καθίζηση του εδάφους που προκαλείται από ανθρώπινες δραστηριότητες αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αύξησης του κινδύνου παράκτιων πλημμυρών, ενώ σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να περιοριστεί μέσω κατάλληλων τοπικών πολιτικών.
Οι βασικές αιτίες της καθίζησης περιλαμβάνουν την υπεράντληση υπόγειων υδάτων, την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου, τη συμπίεση νεαρών ιζημάτων σε περιοχές δελταϊκών σχηματισμών, καθώς και το αυξανόμενο βάρος των κτιρίων και των υποδομών στις ταχέως αναπτυσσόμενες πόλεις. Παράλληλα, γεωλογικές διεργασίες όπως οι τεκτονικές κινήσεις και η μεταπαγετωνική ανύψωση του εδάφους συμβάλλουν επίσης στο φαινόμενο.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, δρ. Julius Oelsmann, για την κατανόηση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας δεν αρκεί η παρακολούθηση των ωκεανών, αλλά απαιτείται και η συστηματική καταγραφή της κίνησης του εδάφους. Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπερεκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων και των φυσικών πόρων, σε συνδυασμό με το βάρος των σύγχρονων μεγαλουπόλεων και τις μακροχρόνιες γεωλογικές διεργασίες, ενισχύουν σημαντικά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Οι υψηλότεροι ρυθμοί σχετικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας καταγράφονται στην Ταϊλάνδη, το Μπανγκλαντές, τη Νιγηρία, την Αίγυπτο, την Κίνα και την Ινδονησία, όπου οι παράκτιοι πληθυσμοί βιώνουν αυξήσεις της τάξης των 7 έως 10 χιλιοστών ετησίως. Αυξημένοι ρυθμοί, μεταξύ 4 και 5 χιλιοστών τον χρόνο, παρατηρούνται επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία και την Ιταλία.
Μεταξύ των μεγαλύτερων εστιών καθίζησης συγκαταλέγονται η Τζακάρτα με μέσο ρυθμό 13,7 χιλιοστά ετησίως, η Τιαντζίν στην Κίνα με 13,5 χιλιοστά, η Μπανγκόκ με 8,5 χιλιοστά, το Λάγκος με 6,7 χιλιοστά και η Αλεξάνδρεια με 4 χιλιοστά τον χρόνο. Στην περίπτωση της Τζακάρτας, ορισμένες περιοχές βυθίζονται έως και κατά 42 χιλιοστά ετησίως, ενώ άλλες εμφανίζουν ακόμη και ανοδική κίνηση του εδάφους.
Αντίθετα, σε περιοχές της Σουηδίας και της Φινλανδίας παρατηρείται το αντίστροφο φαινόμενο, καθώς η γεωλογική ανύψωση του εδάφους μετά την τελευταία εποχή των παγετώνων είναι ταχύτερη από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, οδηγώντας σε σχετική μείωσή της.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η ορθολογική διαχείριση των υπόγειων υδάτων αποτελεί ένα από τα αποτελεσματικότερα μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Florian Seitz, διευθυντής του DGFI-TUM, η αυστηρότερη ρύθμιση των αντλήσεων, η τεχνητή αναπλήρωση των υδροφορέων και η υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης μπορούν να επιβραδύνουν σημαντικά ή ακόμη και να ανακόψουν την καθίζηση.
Παραδείγματα επιτυχούς αντιμετώπισης αποτελούν το Τόκιο και η μητροπολιτική περιοχή Harris-Galveston στο Τέξας. Στην ιαπωνική πρωτεύουσα, όπου η καθίζηση ξεπερνούσε στο παρελθόν τα 10 εκατοστά ετησίως και έφθανε τοπικά ακόμη και τα 24 εκατοστά, οι παρεμβάσεις της πολιτείας και η αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών ύδρευσης περιόρισαν δραστικά το φαινόμενο.
www.worldenergynews.gr
