Σε δημόσια διαβούλευση θέτει η ΡΑΑΕΥ την πρόταση του διαχειριστή ICGB AD για την αναθεώρηση του Κανονισμού Τιμολόγησης του διασυνδετήριου αγωγού Ελλάδας – Βουλγαρίας, IGB, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μείωση του κόστους χρήσης του αγωγού για τα βραχυχρόνια προϊόντα δυναμικότητας.
Η διαβούλευση αφορά ειδικότερα την τροποποίηση του άρθρου 7 του Κανονισμού Τιμολόγησης και την κατάργηση των πολλαπλασιαστών που εφαρμόζονται σήμερα στα προϊόντα διάρκειας μικρότερης του ενός έτους, όπως τα μηνιαία, τα ημερήσια και τα ενδοημερήσια προϊόντα δυναμικότητας. Η διαδικασία θα διαρκέσει έως τις 21 Αυγούστου 2026, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τις απόψεις τους στη Ρυθμιστική Αρχή.
Με βάση την πρόταση του ICGB, τα βασικά τιμολόγια μεταφοράς του αγωγού θα αποτελούν στο εξής την τιμή εκκίνησης για όλα τα τυποποιημένα προϊόντα δυναμικότητας στις σχετικές δημοπρασίες, ανεξάρτητα από τη διάρκειά τους. Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες που επιθυμούν να δεσμεύσουν δυναμικότητα για έναν μήνα, μία ημέρα ή ακόμη και για μικρότερο χρονικό διάστημα δεν θα επιβαρύνονται με την πρόσθετη προσαύξηση που ισχύει σήμερα.
Η προτεινόμενη αν και δεν συνεπάγεται μείωση του βασικού τιμολογίου του IGB, μειώνει το κόστος των βραχυχρόνιων προϊόντων αυξάνοντας την ελκυστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου. Ειδικότερα, περιορίζει, το πραγματικό κόστος πρόσβασης στον αγωγό για τις εταιρείες που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να προχωρήσουν σε ετήσιες δεσμεύσεις δυναμικότητας. Έτσι, το κόστος ενός μηνιαίου ή ημερήσιου προϊόντος θα υπολογίζεται αναλογικά με βάση το ετήσιο τιμολόγιο, χωρίς το επιπλέον κόστος των πολλαπλασιαστών.
Μέχρι σήμερα, ένας προμηθευτής ή trader που επιθυμούσε να χρησιμοποιήσει τον IGB για περιορισμένο χρονικό διάστημα πλήρωνε υψηλότερο κόστος ανά ημέρα ή ανά μήνα σε σχέση με έναν χρήστη που είχε δεσμεύσει ετήσια δυναμικότητα. Οι πολλαπλασιαστές, που μέχρι σήμερα έμπαιναν στις βραχυχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας, έχουν ως στόχο να ενθαρρύνουν τις μακροχρόνιες δεσμεύσεις και να διασφαλίζουν πιο σταθερά έσοδα για τον διαχειριστή. Στη σημερινή αγορά φυσικού αερίου, όμως, όπου σημαντικό μέρος των συναλλαγών συνδέεται με spot φορτία LNG και ευκαιριακές μετακινήσεις ποσοτήτων μεταξύ διαφορετικών αγορών, οι πρόσθετες αυτές χρεώσεις μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά.
Η σημασία της αλλαγής για τον Κάθετο Διάδρομο
Η αναθεώρηση του τιμολογίου του IGB εντάσσεται στον ευρύτερο οδικό χάρτη για την αύξηση της εμπορικής ελκυστικότητας του Κάθετου Διαδρόμου. Βασικός στόχος είναι να περιοριστεί το συνολικό κόστος μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία και να διευκολυνθεί η αξιοποίηση των ελληνικών υποδομών εισαγωγής LNG.
Η εμπορική επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα των προμηθευτών να μεταφέρουν ποσότητες φυσικού αερίου γρήγορα και με ανταγωνιστικό κόστος. Τα φορτία LNG που φθάνουν στη Ρεβυθούσα και στο FSRU της Αλεξανδρούπολης δεν συνδέονται πάντα με σταθερές, μακροχρόνιες ροές. Συχνά οι εταιρείες επιδιώκουν να διοχετεύσουν ποσότητες προς τις αγορές της περιοχής για λίγες εβδομάδες ή για έναν συγκεκριμένο μήνα, ανάλογα με τη ζήτηση, τις τιμές και τις διαθέσιμες εμπορικές ευκαιρίες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το κόστος των βραχυχρόνιων προϊόντων αποκτά καθοριστική σημασία. Ένας trader που αγοράζει ένα φορτίο LNG και θέλει να το κατευθύνει προσωρινά προς τη Ρουμανία ή την Ουκρανία θα μπορεί, μετά την κατάργηση των πολλαπλασιαστών, να δεσμεύσει τη δυναμικότητα που χρειάζεται χωρίς πρόσθετη τιμολογιακή επιβάρυνση. Με τον τρόπο αυτό βελτιώνεται η οικονομική βιωσιμότητα της συναλλαγής και αυξάνονται οι πιθανότητες να χρησιμοποιηθεί ο συγκεκριμένος διάδρομος μεταφοράς.
Η μείωση των επιβαρύνσεων στα μηνιαία, ημερήσια και ενδοημερήσια προϊόντα μπορεί επίσης να ενισχύσει τις spot συναλλαγές και το διασυνοριακό εμπόριο φυσικού αερίου. Οι προμηθευτές θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία να αντιδρούν στις μεταβολές των τιμών, στις αυξημένες ανάγκες μιας αγοράς ή στην εμφάνιση διαθέσιμων ποσοτήτων LNG. Παράλληλα, η μεγαλύτερη χρήση του IGB μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των συνολικών ροών και σε αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της υφιστάμενης υποδομής.
Η παρέμβαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της προσπάθειας των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης να περιορίσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο και να αποκτήσουν πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Ο Κάθετος Διάδρομος φιλοδοξεί να προσφέρει μια νέα διαδρομή μεταφοράς LNG από τον Νότο προς τον Βορρά, όμως για να λειτουργήσει ανταγωνιστικά απαιτείται συντονισμός όχι μόνο σε επίπεδο υποδομών και διαθέσιμης δυναμικότητας, αλλά και σε επίπεδο τιμολογίων.
Η κατάργηση των πολλαπλασιαστών στον IGB αποτελεί επομένως μία από τις παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν το συνολικό κόστος της διαδρομής και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά της απέναντι σε άλλες οδούς προμήθειας. Παράλληλα, ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου LNG για τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς καθιστά ευκολότερη και οικονομικότερη τη μεταφορά των εισαγόμενων ποσοτήτων προς τις βόρειες αγορές.
Εφόσον η πρόταση εγκριθεί μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, η νέα τιμολογιακή προσέγγιση θα αποτελέσει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα για την εμπορική ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου. Το ζητούμενο πλέον είναι ανάλογες παρεμβάσεις να εφαρμοστούν συντονισμένα και στα υπόλοιπα τμήματα της διαδρομής, ώστε η μείωση του κόστους στον IGB να μεταφραστεί σε πραγματική μείωση του συνολικού κόστους μεταφοράς από την Ελλάδα μέχρι τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
www.worldenergynews.gr
