Η Ελλάδα, μαζί με Δανία, Αυστρία, Γερμανία και Ολλανδία, επιδιώκει πιλοτική εφαρμογή έως το πρώτο εξάμηνο του 2027, με τη Ρουάντα να φέρεται ως η πρώτη πιθανή χώρα υποδοχής και την Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν να εξετάζονται ως εναλλακτικές, υπό την εποπτεία διεθνών οργανισμών για την προστασία των δικαιωμάτων
Ένα νέο μοντέλο ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής περνά από τη θεωρία στην πράξη, με την Ελλάδα να βρίσκεται στον πυρήνα του σχεδιασμού για την αποστολή απορριφθέντων αιτούντων άσυλο σε τρίτες χώρες. Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης δηλώνει στο Politico ότι το πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα μπορεί να ξεκινήσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027, ενώ στόχος είναι ο μηχανισμός να έχει καταστεί πλήρως λειτουργικός κατά το δεύτερο μισό του ίδιου έτους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «Core Group», στο οποίο συμμετέχουν η Ελλάδα, η Δανία, η Αυστρία, η Γερμανία και η Ολλανδία. Οι πέντε χώρες επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα κοινό πλαίσιο για την επιστροφή ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, είτε στη χώρα καταγωγής τους είτε σε τρίτη χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος για την Αθήνα, καθώς η πλήρης ανάπτυξη του μηχανισμού τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο εξάμηνο του 2027, δηλαδή στην περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα θα αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ρουάντα, Ουγκάντα και Ουζμπεκιστάν στο τραπέζι
Ο σχεδιασμός δεν αφορά τη δημιουργία νέων κλειστών κέντρων κράτησης σε αφρικανικό έδαφος, όπως διευκρινίζει ο Θάνος Πλεύρης. Το ζητούμενο είναι να καθοριστούν χώρες που θα μπορούν να υποδέχονται ανθρώπους των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί, δημιουργώντας έναν μηχανισμό επιστροφών εκτός των συνόρων της ΕΕ.
«Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός στο Politico, εξηγώντας ότι η επιστροφή θα μπορεί να πραγματοποιείται είτε προς τη χώρα προέλευσης είτε προς τρίτη χώρα εκτός ΕΕ.
Σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους διπλωμάτες που επικαλείται το Politico και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, η πρώτη συμφωνία αναμένεται να αφορά τη Ρουάντα, ενώ στο πλαίσιο των συζητήσεων εξετάζονται επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν. Ο Πλεύρης δεν κατονομάζει επισήμως τις χώρες, σημειώνει όμως ότι οι υποψήφιες χώρες διαθέτουν ήδη μεταναστευτικούς πληθυσμούς και υποδομές φιλοξενίας.
Τα πιθανά μοντέλα συνεργασίας παραμένουν ανοιχτά. Από προσωρινές δομές φιλοξενίας έως ευρύτερα προγράμματα ένταξης, το τελικό σχήμα θα εξαρτηθεί από τις συμφωνίες που θα επιτευχθούν με τις χώρες υποδοχής.
Στο επίκεντρο οι εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η εποπτεία των επιστροφών. Οι πέντε χώρες του Core Group βρίσκονται ήδη σε επαφές με διεθνείς οργανισμούς, προκειμένου να δημιουργηθούν διαδικασίες παρακολούθησης στις τρίτες χώρες και να διασφαλιστεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Έλληνας υπουργός υπογραμμίζει ότι η μεταφορά της διαδικασίας εκτός ΕΕ δεν σημαίνει μεταφορά και της πολιτικής ευθύνης. Όπως ανέφερε, οι πέντε χώρες θέλουν να αξιοποιήσουν την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, διατηρώντας οι ίδιες την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει ο μηχανισμός.
Το χρονοδιάγραμμα είναι πλέον συγκεκριμένο: πιλοτική εφαρμογή έως το πρώτο εξάμηνο του 2027 και στόχος πλήρους λειτουργίας κατά το δεύτερο μισό του έτους. Εφόσον προχωρήσουν οι απαιτούμενες συμφωνίες με τις τρίτες χώρες, η πρωτοβουλία θα αποτελέσει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των επιστροφών για τις χώρες που συμμετέχουν στο Core Group.
www.worldenergynews.gr
