Η μελέτη αποτιμά το οικονομικό αποτύπωμα των προγραμμάτων της ΕΑΤ προς επιχειρήσεις την περίοδο 2019-2025 και καταγράφει σωρευτική επίδραση ύψους 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ, 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, 7,3 δισ. ευρώ σε εισόδημα εργαζομένων και 5 δισ. ευρώ σε δημόσια έσοδα
Στα 3,58 ευρώ ανέρχεται η συνολική επίδραση στο ΑΕΠ για κάθε 1 ευρώ πόρων που δεσμεύεται στα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), σύμφωνα με ανεξάρτητη μελέτη του ΙΟΒΕ που παρουσιάστηκε σήμερα, Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026, σε εκδήλωση της ΕΑΤ με τίτλο «Χρηματοδότηση με αποτύπωμα: Άνθρωποι • Θέσεις εργασίας • Ανάπτυξη».
Η μελέτη αποτιμά το οικονομικό αποτύπωμα των προγραμμάτων της ΕΑΤ προς επιχειρήσεις την περίοδο 2019-2025 και καταγράφει σωρευτική επίδραση ύψους 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ, 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, 7,3 δισ. ευρώ σε εισόδημα εργαζομένων και 5 δισ. ευρώ σε δημόσια έσοδα.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, στο χαρτοφυλάκιο του οποίου υπάγεται η ΕΑΤ. Την πορεία της Τράπεζας παρουσίασε η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΑΤ, Ισμήνη Παπακυρίλλου, ενώ τα ευρήματα της μελέτης ανέπτυξε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας.
Ο κ. Παπαθανάσης αναφέρθηκε στα στοιχεία που, όπως σημείωσε, αποτυπώνουν το αποτέλεσμα της αναπτυξιακής οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται από το 2019, υπογραμμίζοντας την πορεία της ανάπτυξης, την αύξηση των επενδύσεων, τη μείωση των φόρων και την υποχώρηση της ανεργίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα ολοκλήρωσε εγκαίρως τα ορόσημα και τους στόχους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με αποτέλεσμα να απορροφηθούν 36 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 16% του ελληνικού ΑΕΠ.
Σε ό,τι αφορά την ΕΑΤ, ο αναπληρωτής υπουργός ανέφερε ότι μέχρι σήμερα έχουν χορηγηθεί δάνεια σχεδόν 13 δισ. ευρώ σε 46.000 επιχειρήσεις. Το 77% των δικαιούχων διαθέτει ετήσιο κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ, ενώ το 72% απασχολεί έως 10 εργαζομένους.
Όπως τόνισε, η ΕΑΤ αναμένεται να διαθέσει επιπλέον πόρους που έχουν εξασφαλιστεί από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι οποίοι εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσουν δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ παράλληλα θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση ζητημάτων όπως το στεγαστικό.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της ΕΑΤ, Ισμήνη Παπακυρίλλου, υπογράμμισε ότι η μελέτη του ΙΟΒΕ αποτυπώνει τη μόχλευση των δημόσιων πόρων μέσω ιδιωτικών κεφαλαίων και τον αντίκτυπο των χρηματοδοτικών εργαλείων στην πραγματική οικονομία. Όπως ανέφερε, σημαντικό μέρος του αποτυπώματος αφορά πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις που διατήρησαν τη δραστηριότητά τους, επένδυσαν και στήριξαν θέσεις εργασίας.
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Η μελέτη του ΙΟΒΕ, η οποία βασίζεται στο υπόδειγμα εισροών-εκροών του Leontief, εξετάζει τη σωρευτική επίδραση των προγραμμάτων της ΕΑΤ προς επιχειρήσεις, συνολικής αξίας δανείων 11,5 δισ. ευρώ, σε τρεις βασικούς άξονες: την οικονομία, την πράσινη μετάβαση και την αγορά πιστώσεων.
Για κάθε 1 ευρώ δεσμευμένων πόρων στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ δημιουργούνται 3,58 ευρώ ΑΕΠ. Παράλληλα, αντιστοιχούν 2,10 ευρώ εισοδήματος εργαζομένων και 1,43 ευρώ δημόσιων εσόδων, ενώ κάθε 1 εκατ. ευρώ δεσμευμένων πόρων συνδέεται με 110 ετήσιες θέσεις εργασίας.
Κατά την περίοδο 2019-2025, τα προγράμματα της ΕΑΤ και οι συνολικές επενδύσεις των ωφελούμενων επιχειρήσεων δημιούργησαν συνολική επίδραση 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ, 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, 7,3 δισ. ευρώ εισόδημα εργαζομένων και 5 δισ. ευρώ δημόσια έσοδα.
Κεντρικό ρόλο στην επίδραση αυτή είχαν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς σε αυτές κατευθύνθηκε το 78% των δανείων. Οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 56% της επίδρασης στο ΑΕΠ και στο 60% της επίδρασης στην απασχόληση, ενώ το ένα τρίτο της επίδρασης στην απασχόληση προέρχεται αποκλειστικά από πολύ μικρές επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ.
Σε κλαδικό επίπεδο, το 74% των δανείων, συνολικού ύψους 8,6 δισ. ευρώ, κατευθύνθηκε στο εμπόριο, τη μεταποίηση και τον κλάδο καταλυμάτων και εστίασης. Σε γεωγραφικό επίπεδο, το 61% της επίδρασης στο ΑΕΠ προήλθε από ωφελούμενους στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, ενώ υψηλότερες πολλαπλασιαστικές επιδράσεις καταγράφηκαν σε περιοχές όπως το Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και η Κρήτη.
Η ισχυρότερη ετήσια επίδραση καταγράφηκε το 2020, όταν ενεργοποιήθηκαν τα εργαλεία αντιμετώπισης της πανδημίας. Για το 2025, η επίδραση των εκταμιεύσεων στην απασχόληση εκτιμάται σε 23.500 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, η υψηλότερη της τελευταίας τετραετίας.
Στο πεδίο της πράσινης μετάβασης, οι χρηματοδοτήσεις της ΕΑΤ εμφάνισαν χαμηλότερη σταθμισμένη μέση ένταση άνθρακα, με τον δείκτη WACI να διαμορφώνεται σε 0,36 έναντι 0,68 για το υπόλοιπο τραπεζικό σύστημα το 2024. Παράλληλα, πάνω από τα τρία τέταρτα των επιχειρηματικών δανείων κατευθύνθηκαν σε κλάδους με υψηλή σημασία για την πράσινη μετάβαση.
Στις περιοχές απολιγνιτοποίησης, την Κοζάνη και την Αρκαδία, το μερίδιο συμμετοχής της ΕΑΤ είναι πλέον υψηλότερο σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία.
Στην αγορά πιστώσεων, η δραστηριότητα της ΕΑΤ συνέβαλε στην πιστωτική ανάκαμψη της περιόδου 2020-2025, ιδιαίτερα σε κλάδους όπου η παρουσία της ήταν αυξημένη. Στο εμπόριο, για παράδειγμα, το μερίδιό της στις συνολικές εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων έφτασε το 38%.
Κατά μέσο όρο, για κάθε 100 ευρώ νέων πιστώσεων την περίοδο 2020-2025, τα 21 ευρώ χορηγήθηκαν με τη συμμετοχή της ΕΑΤ. Η υψηλότερη συμμετοχή της συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερα ποσοστά εξόδου επιχειρήσεων κατά την πανδημία. Ειδικότερα, αύξηση της συμμετοχής κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες συνδέεται με μείωση του ποσοστού εξόδου κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, ανέφερε ότι η ανάλυση αποτυπώνει τη συμβολή της ΕΑΤ στην πιστωτική ανάκαμψη, στη διατήρηση των επιχειρήσεων κατά την περίοδο της πανδημίας και στη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων με χαμηλότερη ένταση άνθρακα. Όπως σημείωσε, η ΕΑΤ συνέβαλε στην ανθεκτικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων κατά την περίοδο των διαδοχικών κρίσεων, ενώ επόμενο ζητούμενο αποτελεί η ενίσχυση ενός επιχειρηματικού μοντέλου που θα στηρίζεται στην καινοτομία και την εξωστρέφεια.
Η εξέλιξη της ΕΑΤ και τα επόμενα βήματα
Βασικό χαρακτηριστικό των χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΑΤ είναι η μόχλευση και ανακύκλωση των διαθέσιμων πόρων. Σε αντίθεση με τις επιχορηγήσεις, οι πόροι δεν δαπανώνται εφάπαξ, αλλά συνδυάζονται με κεφάλαια των τραπεζών και επιστρέφουν στην οικονομία μέσω της αποπληρωμής των δανείων και της αποδέσμευσης των εγγυήσεων, επιτρέποντας τη χρηματοδότηση νέων προγραμμάτων.
Από το 2019 έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026, η ΕΑΤ ενέκρινε χρηματοδοτήσεις ύψους 15,57 δισ. ευρώ προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά μέσω 89.214 δανείων. Από αυτά, 61.596 επιχειρηματικά δάνεια συνολικού ύψους 12,99 δισ. ευρώ κατευθύνθηκαν σε 46.025 επιχειρήσεις. Το 77% των επιχειρήσεων αυτών έχει κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ, ενώ το 72% απασχολεί έως 10 εργαζομένους.
Μετά την πανδημία, η ΕΑΤ μετασχηματίστηκε από μηχανισμό έκτακτης ανάγκης σε μόνιμο αναπτυξιακό εργαλείο, διευρύνοντας τα προϊόντα της με προγράμματα όπως το ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, οι Μικροπιστώσεις, τα Ταμεία Εγγυοδοσίας Καινοτομίας και ΕΑΤ-ΤΜΕΔΕ, το Ταμείο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης και το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας. Παράλληλα, εισήλθε στη στεγαστική πολιτική μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» και ολοκλήρωσε το Pillar Assessment της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το επόμενο βήμα αφορά την αξιοποίηση 1,5 δισ. ευρώ νέων πόρων, οι οποίοι αναμένεται να μοχλευθούν σε χρηματοδοτήσεις ύψους 5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ενεργοποίηση έως τις αρχές του 2027. Παράλληλα, έχει εξαγγελθεί το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ.
www.worldenergynews.gr
