Πρακτικές όπως η ενσυνειδητότητα (mindfulness) ενισχύουν τη ρύθμιση της προσοχής και την αναγνώριση των συναισθηματικών αντιδράσεων πριν αυτές καθοδηγήσουν τη συμπεριφορά - Ψυχολόγος & Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια 6943527322 - Αν νιώθεις άγχος, πίεση ή ανάγκη για αλλαγή, δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος
Πόσες φορές έχετε στείλει ένα μήνυμα και αμέσως το μετανιώσατε; Ή απαντήσατε βιαστικά σε μια ανάρτηση χωρίς να τη διαβάσετε προσεκτικά; Αυτές οι στιγμές παρορμητικότητας δεν είναι απλώς καθημερινά λάθη, αποκαλύπτουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος διαχειρίζεται την προσοχή, το συναίσθημα και τη λήψη αποφάσεων.
Η σύγχρονη ψυχολογία δείχνει ότι πολλές από τις λανθασμένες επιλογές μας δεν οφείλονται στην έλλειψη γνώσης, αλλά στο ότι «χάνουμε» κρίσιμες πληροφορίες τη στιγμή που τις χρειαζόμαστε περισσότερο. Η λειτουργία αυτή συνδέεται με τις λεγόμενες εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου τα νευρωνικά δίκτυα που ρυθμίζουν την προσοχή, τον αυτοέλεγχο και την αναστολή παρορμητικών αντιδράσεων.
Όταν είμαστε κουρασμένοι, αγχωμένοι ή συναισθηματικά φορτισμένοι, αυτά τα δίκτυα δυσκολεύονται να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Το αποτέλεσμα είναι αποφάσεις βιαστικές, ελλιπώς επεξεργασμένες και συχνά μετανιωμένες.
H συναισθηματική παρεμβολή
Ένας βασικός «εχθρός» της σωστής κρίσης είναι η συναισθηματική παρεμβολή. Όταν το άγχος, ο θυμός ή η ανάγκη επιβεβαίωσης ενεργοποιούνται έντονα, το συναίσθημα μπορεί να «καταλάβει» την προσοχή και να περιορίσει τη λογική επεξεργασία. Σε τέτοιες στιγμές, ο εγκέφαλος τείνει να αντιδρά αντί να ανταποκρίνεται συνειδητά.
Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν οι συνήθειες. Πολλοί από εμάς έχουμε εκπαιδευτεί να λειτουργούμε γρήγορα: να απαντάμε αμέσως, να σκανάρουμε αντί να διαβάζουμε, να δίνουμε προτεραιότητα στην ταχύτητα αντί στην ακρίβεια. Αν και αυτές οι στρατηγικές κάποτε ήταν χρήσιμες, σε σύνθετα περιβάλλοντα συχνά οδηγούν σε λάθη.
Οι διαπροσωπικές εμπειρίες επίσης επηρεάζουν την κρίση μας. Συχνά αντιλαμβανόμαστε τους άλλους μέσα από φίλτρα προηγούμενων σχέσεων ή παλαιών εμπειριών, έτσι, μπορεί να αντιδρούμε όχι στο παρόν γεγονός, αλλά σε παλιές συναισθηματικές μνήμες που ενεργοποιούνται ασυνείδητα. Η εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα σε αντίθετες σκέψεις και επιθυμίες προκαλεί μια δυσάρεστη ένταση που μας σπρώχνει συχνά σε παρορμητικές αποφάσεις.
Τα καλά νέα είναι ότι αυτές οι λειτουργίες μπορούν να βελτιωθούν. Πρακτικές όπως η ενσυνειδητότητα (mindfulness) ενισχύουν τη ρύθμιση της προσοχής και την αναγνώριση των συναισθηματικών αντιδράσεων πριν αυτές καθοδηγήσουν τη συμπεριφορά. Μικρές παύσεις πριν από σημαντικές αποφάσεις, επανέλεγχος μηνυμάτων πριν την αποστολή και καλύτερη φροντίδα ύπνου και ξεκούρασης λειτουργούν προστατευτικά για τον εγκέφαλο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η καλή λήψη αποφάσεων δεν είναι θέμα τελειότητας, αλλά αυτογνωσίας. Όσο καλύτερα κατανοούμε πότε και γιατί «χάνουμε» την προσοχή μας, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες που ενισχύουν τη σκέψη αντί της παρόρμησης.
Σε έναν κόσμο που κινείται όλο και πιο γρήγορα, η ικανότητα να επιβραδύνουμε συνειδητά ίσως αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές δεξιότητες ψυχικής υγείας για εμάς και για τις σχέσεις μας.
www.worldenergynews.gr
Η σύγχρονη ψυχολογία δείχνει ότι πολλές από τις λανθασμένες επιλογές μας δεν οφείλονται στην έλλειψη γνώσης, αλλά στο ότι «χάνουμε» κρίσιμες πληροφορίες τη στιγμή που τις χρειαζόμαστε περισσότερο. Η λειτουργία αυτή συνδέεται με τις λεγόμενες εκτελεστικές λειτουργίες του εγκεφάλου τα νευρωνικά δίκτυα που ρυθμίζουν την προσοχή, τον αυτοέλεγχο και την αναστολή παρορμητικών αντιδράσεων.
Όταν είμαστε κουρασμένοι, αγχωμένοι ή συναισθηματικά φορτισμένοι, αυτά τα δίκτυα δυσκολεύονται να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Το αποτέλεσμα είναι αποφάσεις βιαστικές, ελλιπώς επεξεργασμένες και συχνά μετανιωμένες.
H συναισθηματική παρεμβολή
Ένας βασικός «εχθρός» της σωστής κρίσης είναι η συναισθηματική παρεμβολή. Όταν το άγχος, ο θυμός ή η ανάγκη επιβεβαίωσης ενεργοποιούνται έντονα, το συναίσθημα μπορεί να «καταλάβει» την προσοχή και να περιορίσει τη λογική επεξεργασία. Σε τέτοιες στιγμές, ο εγκέφαλος τείνει να αντιδρά αντί να ανταποκρίνεται συνειδητά.
Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν οι συνήθειες. Πολλοί από εμάς έχουμε εκπαιδευτεί να λειτουργούμε γρήγορα: να απαντάμε αμέσως, να σκανάρουμε αντί να διαβάζουμε, να δίνουμε προτεραιότητα στην ταχύτητα αντί στην ακρίβεια. Αν και αυτές οι στρατηγικές κάποτε ήταν χρήσιμες, σε σύνθετα περιβάλλοντα συχνά οδηγούν σε λάθη.
Οι διαπροσωπικές εμπειρίες επίσης επηρεάζουν την κρίση μας. Συχνά αντιλαμβανόμαστε τους άλλους μέσα από φίλτρα προηγούμενων σχέσεων ή παλαιών εμπειριών, έτσι, μπορεί να αντιδρούμε όχι στο παρόν γεγονός, αλλά σε παλιές συναισθηματικές μνήμες που ενεργοποιούνται ασυνείδητα. Η εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα σε αντίθετες σκέψεις και επιθυμίες προκαλεί μια δυσάρεστη ένταση που μας σπρώχνει συχνά σε παρορμητικές αποφάσεις.
Τα καλά νέα είναι ότι αυτές οι λειτουργίες μπορούν να βελτιωθούν. Πρακτικές όπως η ενσυνειδητότητα (mindfulness) ενισχύουν τη ρύθμιση της προσοχής και την αναγνώριση των συναισθηματικών αντιδράσεων πριν αυτές καθοδηγήσουν τη συμπεριφορά. Μικρές παύσεις πριν από σημαντικές αποφάσεις, επανέλεγχος μηνυμάτων πριν την αποστολή και καλύτερη φροντίδα ύπνου και ξεκούρασης λειτουργούν προστατευτικά για τον εγκέφαλο.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η καλή λήψη αποφάσεων δεν είναι θέμα τελειότητας, αλλά αυτογνωσίας. Όσο καλύτερα κατανοούμε πότε και γιατί «χάνουμε» την προσοχή μας, τόσο πιο εύκολα μπορούμε να δημιουργήσουμε συνθήκες που ενισχύουν τη σκέψη αντί της παρόρμησης.
Σε έναν κόσμο που κινείται όλο και πιο γρήγορα, η ικανότητα να επιβραδύνουμε συνειδητά ίσως αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές δεξιότητες ψυχικής υγείας για εμάς και για τις σχέσεις μας.
www.worldenergynews.gr
