Στην επόμενη προαγωγή, στις διακοπές που σχεδιάζουμε μήνες, στη σχέση που θα μας κάνει να νιώσουμε ολοκληρωμένοι ή στην οικονομική ασφάλεια που θα μας απαλλάξει από το άγχος.
Με άλλα λόγια, συχνά αντιμετωπίζουμε την ευτυχία ως έναν προορισμό που θα κατακτήσουμε στο μέλλον.
Ωστόσο, μια νέα ψυχολογική έρευνα φαίνεται να αφηγείται μια διαφορετική ιστορία.
Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας, οι ψυχολόγοι Matthew Killingsworth και Daniel Gilbert από το Πανεπιστήμιο του Harvard πραγματοποίησαν μία από τις πιο γνωστές μελέτες για την ανθρώπινη ευτυχία.
Μέσα από μια εφαρμογή που κατέγραφε σε πραγματικό χρόνο τι έκαναν οι συμμετέχοντες, πού βρισκόταν η προσοχή τους και πόσο ευτυχισμένοι ένιωθαν εκείνη τη στιγμή, οι ερευνητές κατέληξαν σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα: οι άνθρωποι είναι λιγότερο ευτυχισμένοι όταν το μυαλό τους περιπλανιέται μακριά από αυτό που κάνουν εκείνη τη στιγμή.
Το εύρημα αυτό ίσως ακούγεται απλό, όμως έχει βαθιές προεκτάσεις. Σύμφωνα με τα δεδομένα, δεν είναι τόσο οι συνθήκες της ζωής μας που καθορίζουν το επίπεδο ευημερίας μας, όσο η ικανότητά μας να βρισκόμαστε ψυχικά παρόντες σε αυτές.
Στην κλινική πράξη, αλλά και στην καθημερινότητα, παρατηρούμε συχνά ένα κοινό μοτίβο. Ένας άνθρωπος πίνει τον καφέ του, αλλά σκέφτεται τη σύσκεψη που ακολουθεί. Βρίσκεται σε ένα οικογενειακό τραπέζι, αλλά το μυαλό του είναι κολλημένο σε μια διαφωνία της προηγούμενης ημέρας. Κάνει μια βόλτα δίπλα στη θάλασσα, αλλά αναλώνεται σε σενάρια για το μέλλον.
Το σώμα βρίσκεται στο παρόν. Ο νους, όμως, όχι.
Ο εγκέφαλός μας είναι φτιαγμένος να σκέφτεται διαρκώς τι έγινε και τι πρόκειται να συμβεί. Έτσι οργανώνουμε τη ζωή μας, αποφεύγουμε κινδύνους και προετοιμαζόμαστε για το μέλλον. Ωστόσο, όταν περνάμε μεγάλο μέρος της ημέρας αναμασώντας το παρελθόν ή ανησυχώντας για όσα έρχονται, χάνουμε επαφή με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Βρισκόμαστε σωματικά στο παρόν, αλλά ψυχικά αλλού. Και όσο περισσότερο συμβαίνει αυτό, τόσο πιο εύκολο είναι να νιώθουμε ότι η ζωή περνά χωρίς να τη ζούμε πραγματικά.
Παράλληλα, η ψυχολογία έχει περιγράψει το φαινόμενο της «ηδονικής προσαρμογής». Ακόμη και όταν πετυχαίνουμε έναν σημαντικό στόχο, η ικανοποίηση που νιώθουμε συνήθως δεν διαρκεί όσο φανταζόμαστε. Η νέα δουλειά γίνεται η καθημερινότητά μας, το καινούργιο σπίτι παύει να είναι καινούργιο, ενώ η επόμενη επιθυμία εμφανίζεται σχεδόν αμέσως. Έτσι δημιουργείται ένας ατελείωτος κύκλος αναζήτησης του «κάτι καλύτερου».
Ίσως λοιπόν το κρίσιμο ερώτημα να μην είναι πότε θα φτάσουμε στην ευτυχία, αλλά αν μπορούμε να αναγνωρίσουμε τις στιγμές στις οποίες αυτή ήδη υπάρχει.
Η ευτυχία δεν βρίσκεται μόνο στις μεγάλες κορυφές της ζωής. Βρίσκεται επίσης στις μικρές, φαινομενικά ασήμαντες στιγμές: στον πρωινό καφέ, σε μια συζήτηση με έναν αγαπημένο άνθρωπο, σε έναν περίπατο χωρίς βιασύνη, σε ένα ήσυχο απόγευμα χωρίς κάποιο ιδιαίτερο γεγονός.
Ίσως ο πιο αξιόπιστος δείκτης ψυχικής ευημερίας να μην είναι το πόσα έχουμε καταφέρει ή αποκτήσει, αλλά το κατά πόσο μπορούμε να κατοικήσουμε πλήρως τη στιγμή που ζούμε. Να βρεθούμε σε ένα συνηθισμένο απόγευμα Τρίτης και, έστω για λίγο, να μη νιώθουμε την ανάγκη να βρισκόμαστε κάπου αλλού.
Γιατί πολλές φορές η ζωή που περιμένουμε να ξεκινήσει στο μέλλον είναι ήδη εδώ. Το μόνο που λείπει είναι η προσοχή μας.
www.worldenergynews.gr
