Η κοινωνικοοικονομική στέρηση συνδέεται με ταχύτερη γήρανση του εγκεφάλου, μικρότερο όγκο εγκεφαλικού ιστού και περισσότερες αλλοιώσεις στη λευκή ουσία - Ψυχολόγος & Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια 6943527322 - Αν νιώθεις άγχος, πίεση ή ανάγκη για αλλαγή, δεν χρειάζεται να το περάσεις μόνος
Για πολλά χρόνια γνωρίζουμε ότι οι συνθήκες στις οποίες ζούμε επηρεάζουν την υγεία μας. Η οικονομική κατάσταση, η ποιότητα της κατοικίας, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, η εκπαίδευση και το εργασιακό περιβάλλον μπορούν να διαμορφώσουν την καθημερινότητά μας. Μια νέα μελέτη δείχνει, ωστόσο, ότι το αποτύπωμα αυτών των συνθηκών μπορεί να φτάνει ακόμη βαθύτερα: στον ίδιο τον εγκέφαλο.
Ερευνητές από το University of Wisconsin School of Medicine and Public Health ανέλυσαν 2.826 μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου ανθρώπων ηλικίας 18 έως 96 ετών, εξετάζοντας κατά πόσο ο κοινωνικοοικονομικός χαρακτήρας της περιοχής όπου ζούσαν συνδεόταν με συγκεκριμένους δείκτες εγκεφαλικής υγείας.
Για να καταγράψουν τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες στις οποίες ζούσαν οι συμμετέχοντες, οι ερευνητές αξιοποίησαν τον Area Deprivation Index (ADI). Πρόκειται για έναν σύνθετο δείκτη που αποτυπώνει το επίπεδο στέρησης μιας περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως το εισόδημα, οι συνθήκες στέγασης, η απασχόληση και το μορφωτικό επίπεδο.
Τα ευρήματα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι άνθρωποι που ζούσαν στις πιο κοινωνικοοικονομικά υποβαθμισμένες περιοχές εμφάνιζαν ενδείξεις ταχύτερης γήρανσης του εγκεφάλου. Συγκεκριμένα, η εκτιμώμενη βιολογική ηλικία του εγκεφάλου τους ήταν κατά μέσο όρο μεγαλύτερη από τη χρονολογική τους ηλικία.. Με απλά λόγια, η δομή του εγκεφάλου τους έμοιαζε κατά μέσο όρο μεγαλύτερη από την πραγματική τους ηλικία. Παράλληλα, παρατηρήθηκε μικρότερος συνολικός όγκος εγκεφαλικού ιστού.
Η εικόνα δεν σταματά εκεί. Στις ίδιες περιοχές καταγράφηκε μεγαλύτερος όγκος υπερεντάσεων της λευκής ουσίας (white matter hyperintensities), δηλαδή μικρών αλλοιώσεων που εμφανίζονται στις μαγνητικές τομογραφίες και συνδέονται με αγγειακές βλάβες και φθορά των μικρών αγγείων του εγκεφάλου. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι παράγοντες όπως η χρόνια πίεση, ο κακός ύπνος και η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να επιβαρύνουν το αγγειακό σύστημα του εγκεφάλου με την πάροδο του χρόνου.
Το χρόνιο στρες δεν προκύπτει πάντα από ατομικές επιλογές ή από τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο διαχειρίζεται τις δυσκολίες του. Συχνά, είναι συνυφασμένο με τις ίδιες τις συνθήκες της καθημερινής ζωής: η οικονομική ανασφάλεια, η κακή ποιότητα στέγασης, η περιορισμένη πρόσβαση σε πόρους και η αίσθηση ότι οι διαθέσιμες επιλογές είναι διαρκώς περιορισμένες μπορούν, με την πάροδο του χρόνου, να δημιουργούν ένα περιβάλλον συνεχούς πίεσης και επιβάρυνσης.
Η μελέτη, επομένως, μας υπενθυμίζει κάτι σημαντικό: η υγεία δεν διαμορφώνεται μόνο από το τι κάνουμε ως άτομα, αλλά και από τις συνθήκες μέσα στις οποίες καλούμαστε να ζήσουμε. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τέτοιοι δείκτες θα μπορούσαν στο μέλλον να προσφέρουν στους επαγγελματίες υγείας ένα χρήσιμο εργαλείο για τον έγκαιρο εντοπισμό πληθυσμών που ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για γνωστική έκπτωση. Η αξιοποίησή τους θα μπορούσε να συμβάλει στην αναγνώριση πιθανών παραγόντων κινδύνου ήδη από τα πρώτα στάδια, πριν εμφανιστούν εμφανείς γνωστικές δυσκολίες, επιτρέποντας την πιο έγκαιρη παρακολούθηση και, όπου χρειάζεται, την παρέμβαση.
Δεν σημαίνει, φυσικά, ότι η γειτονιά «καθορίζει» την υγεία του εγκεφάλου ενός ανθρώπου. Τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι ότι ένας συγκεκριμένος τόπος προκαλεί από μόνος του τις εγκεφαλικές αλλαγές. Αναδεικνύουν, όμως, κάτι σημαντικό: η υγεία δεν διαμορφώνεται μόνο από τις ατομικές μας επιλογές, αλλά και από τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε καθημερινά.
Η οικονομική ασφάλεια, η ποιότητα της κατοικίας, η πρόσβαση σε πόρους και η αίσθηση ελέγχου που έχουμε πάνω στη ζωή μας μπορούν να επηρεάσουν το επίπεδο του χρόνιου στρες και, σε βάθος χρόνου, να συνδέονται με τη σωματική και εγκεφαλική μας υγεία. Με αυτή την έννοια, η μελέτη φωτίζει μια ευρύτερη πραγματικότητα: για να κατανοήσουμε πραγματικά την υγεία του εγκεφάλου, χρειάζεται να κοιτάξουμε όχι μόνο τον ίδιο τον άνθρωπο, αλλά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει.
www.worldenergynews.gr
