Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνει την τήξη των δύο μεγάλων στρωμάτων πάγου της Γης. Τα πέντε έκτα της τήξης αυτής δεν οφείλονται στον θερμότερο αέρα, αλλά στα θερμότερα νερά που διαβρώνουν τα στρώματα πάγου από τη βάση και τα πλάγια, καθώς οι παγετώνες διοχετεύονται στους ωκεανούς, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη στο περιοδικό Scientific Data. Πρόκειται για δυσάρεστη εξέλιξη όσον αφορά τη μελλοντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας, επισήμαναν οι συντάκτες της μελέτης
Σύμφωνα με μια σημαντική επιστημονική έκθεση, περίπου 12,5 τρισεκατομμύρια τόνοι (11,3 τρισεκατομμύρια μετρικοί τόνοι) πάγου από παγετώνες στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική έχουν λιώσει από το 1979 – ποσότητα παγωμένου νερού αρκετή ώστε να καλύψει την ηπειρωτική χώρα των ΗΠΑ με στρώμα πάγου πάχους 1,5 μέτρου.
Τεράστια μεγέθη τήξης πάγων, πλημμύρες για τους κατοίκους
Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιταχύνει την τήξη των δύο μεγάλων στρωμάτων πάγου της Γης. Τα πέντε έκτα της τήξης αυτής δεν οφείλονται στον θερμότερο αέρα, αλλά στα θερμότερα νερά που διαβρώνουν τα στρώματα πάγου από τη βάση και τα πλάγια, καθώς οι παγετώνες διοχετεύονται στους ωκεανούς, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη στο περιοδικό *Scientific Data*. Πρόκειται για δυσάρεστη εξέλιξη όσον αφορά τη μελλοντική άνοδο της στάθμης της θάλασσας, επισήμαναν οι συντάκτες της μελέτης.
«Τα στρώματα πάγου λιώνουν με ταχύ ρυθμό», δήλωσε ο Eric Rignot, συν-συγγραφέας της μελέτης και ειδικός στη μελέτη των πάγων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Irvine. «Προκαλούμε την τήξη των πολικών περιοχών· η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει παγκοσμίως και αυτό θα επιτείνει την ευπάθεια των παράκτιων περιοχών».
Τα μεγέθη που σχετίζονται με την τήξη είναι τόσο τεράστια που προκαλούν δέος, αλλά ταυτόχρονα φαντάζουν παραπλανητικά μικρά.
Όλος αυτός ο λιωμένος πάγος μετατράπηκε σε σχεδόν 3 τετράκις εκατομμύρια γαλόνια νερού (11,3 τετράκις εκατομμύρια λίτρα), γεγονός που οδήγησε σε άνοδο της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 3,1 εκατοστά από το 1979, επιπρόσθετα σε άλλους κλιματικούς παράγοντες που προκαλούν αύξηση της στάθμης των ωκεανών, σύμφωνα με την έκθεση.
Η άνοδος κατά 3,1 εκατοστά μπορεί να μην ακούγεται σημαντική, ωστόσο για κάθε επιπλέον άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά το ένα τρίτο του εκατοστού, επιπλέον 2 έως 3 εκατομμύρια άνθρωποι έρχονται αντιμέτωποι με πλημμύρες τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Ines Otosaka, ειδικός στη μελέτη των πάγων στο Πανεπιστήμιο Northumbria της Αγγλίας.
Ο παγετώνας Jakobshavn στη Γροιλανδία υποχωρεί πλέον με ρυθμό έως και 50 μέτρων την ημέρα, ανέφερε η Otosaka.
Η διεθνής ομάδα επιστημόνων που μελετούν τους πόλους, υπό την καθοδήγηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, είχε στο παρελθόν εξετάσει την τήξη των στρωμάτων πάγου μόνο από τη δεκαετία του 1990 και μετά, βασιζόμενη σε δεδομένα ευρωπαϊκών δορυφόρων. Ωστόσο, ενσωματώνοντας δεδομένα από δορυφόρους της NASA, οι επιστήμες μπόρεσαν να χαρτογραφήσουν τον όγκο των στρωμάτων πάγου στην Ανταρκτική από το 1979 και στη Γροιλανδία από το 1972.
Η τήξη επιταχύνεται
«Υπάρχει μια σαφής τάση απώλειας μάζας από τα στρώματα πάγου, η οποία εντείνεται από δεκαετία σε δεκαετία, ειδικά αν εξετάσουμε τον πάγο που διοχετεύεται στον ωκεανό», δήλωσε η Otosaka. «Και είναι απολύτως σαφές ότι υπάρχει σύνδεση με την κλιματική αλλαγή».
Τα στοιχεία έδειξαν ότι κατά τις δεκαετίες του 1970, του 1980 και μέχρι τη δεκαετία του 1990, τα στρώματα πάγου παρέμεναν σχετικά σταθερά, αλλά στη συνέχεια άρχισε η τήξη, η οποία εντάθηκε σημαντικά κατά τη δεκαετία του 2010, ανέφερε η Otosaka.
«Αυτό προκαλεί ανησυχία, καθώς δείχνει ότι οι μεταβολές ακολουθούν με καθυστέρηση δεκαετιών την υπερθέρμανση του πλανήτη· αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αναμένουμε τη συνέχισή τους για πολλές ακόμη δεκαετίες, ακόμη και αν καταφέρουμε να σταματήσουμε τη θέρμανση του πλανήτη», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Andrew Shepherd, επίσης από το Πανεπιστήμιο Northumbria.
Οι αυξητικοί ρυθμοί της τήξης φάνηκε να παρουσιάζουν κάμψη την περίοδο 2020-2023, ωστόσο οι συντάκτες της μελέτης επισήμαναν ότι αυτό οφειλόταν μάλλον σε βραχυπρόθεσμες καιρικές διακυμάνσεις και όχι σε μακροπρόθεσμες τάσεις. Η Otosaka ανέφερε ότι, αν και η μελέτη ολοκληρώθηκε με δεδομένα έως το 2023, η ίδια εξέτασε μεταγενέστερες μετρήσεις και διαπίστωσε ότι η τάση επιτάχυνσης της τήξης έχει επανέλθει.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η σταθερότητα που παρατηρήθηκε σε μεγάλο βαθμό στην Ανταρκτική οφειλόταν στις πρωτοφανείς χιονοπτώσεις στην Ανατολική Ανταρκτική, οι οποίες αντιστάθμισαν την ταχεία τήξη στο λιγότερο σταθερό στρώμα πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής.
Η τριετής παύση ήταν «απλώς μια προσωρινή διακύμανση στο ιστορικό των δεδομένων», δήλωσε ο Rignot. «Η μακροπρόθεσμη άνοδος συνδέεται με το κλίμα και η απειλή είναι ξεκάθαρη».
Ανησυχία για το ενδεχόμενο κατάρρευσης
Οι σημαντικότερες αλλαγές που παρατήρησαν οι επιστήμονες αφορούν τις λεγόμενες «δυναμικές διαδικασίες» —οι οποίες είναι πιο απότομες και έντονες σε σχέση με την αργή, σταθερή τήξη που προκαλείται από τον αέρα— και οι οποίες ενδέχεται να πυροδοτήσουν ανεξέλεγκτα «κρίσιμα σημεία καμπής» (tipping points), δήλωσε ο Otosaka.
Ο David Holland, επιστήμονας που μελετά τους πάγους στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, δήλωσε ότι αυτό ακριβώς είναι που τον ανησυχεί, «καθώς το μεγαλύτερο μέρος της απώλειας πάγου οφείλεται σε δυναμικές διαδικασίες, γεγονός που συνάδει απόλυτα με ένα σενάριο κατάρρευσης λόγω αστάθειας του στρώματος πάγου». Η διεθνής ερευνητική ομάδα αξιοποίησε στοιχεία από 45 ανεξάρτητες μελέτες και 27 διαφορετικούς δορυφόρους. «Η χρήση σχετικά ανεξάρτητων μεθόδων ενισχύει την εμπιστοσύνη μου στο αποτέλεσμα», δήλωσε ο Holland, ο οποίος δεν συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα. «Η αυξητική τάση είναι πραγματική».
«Οι αστάθμητοι παράγοντες που σχετίζονται με την απώλεια μάζας πάγου στην Ανταρκτική εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση για τη διαχείριση του πλανήτη από τον άνθρωπο —πρόκειται για έναν σαφή και άμεσο κίνδυνο, ο οποίος όμως τοποθετείται πολλές δεκαετίες στο μέλλον», δήλωσε ο Ted Scambos, επιστήμονας του Πανεπιστημίου του Κολοράντο που μελετά τους πάγους και δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Ως κοινωνία, διαθέτουμε πλέον την ευφυΐα να γνωρίζουμε τι επιφυλάσσει το μέλλον, αλλά όχι τη σύνεση να δράσουμε βάσει αυτής της γνώσης».
www.worldenergynews.gr
