Ο Joachim Endress, ειδικός στην αγορά φυσικού αερίου στη Montel, εξετάζει πώς η σύσφιγξη της παγκόσμιας προσφοράς LNG, οι μεγαλύτερες διαδρομές μεταφοράς και τα μειωμένα αποθέματα στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης θα μπορούσαν να αφήσουν τη Γερμανία αντιμέτωπη με έλλειμμα φυσικού αερίου 26 TWh αυτόν τον χειμώνα
Στο Rehden, μία από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου της Γερμανίας, τα στοιχεία αποτυπώνουν μια δυσοίωνη εικόνα. Τον περασμένο χειμώνα, από την εγκατάσταση αποσύρθηκαν 12 TWh. Με το ίδιο πρότυπο ζήτησης αυτόν τον χειμώνα, θα μπορούσαν να αποσυρθούν μόλις 5 TWh.
Αυτό αφήνει έλλειμμα περίπου 7 TWh μόνο σε αυτή την εγκατάσταση.
Το πρόβλημα δεν αφορά απλώς την ποσότητα φυσικού αερίου που βρίσκεται στις αποθήκες. Όσο μια εγκατάσταση αδειάζει, μειώνεται η δυνατότητά της να παρέχει φυσικό αέριο. Αυτή η σχέση, γνωστή ως καμπύλη παραδοσιμότητας της εγκατάστασης, διαφέρει ανάλογα με τον τύπο αποθήκευσης.
Και καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις αναγκάζουν τα φορτία LNG να ακολουθούν μεγαλύτερες και ακριβότερες θαλάσσιες διαδρομές, η αναπλήρωση του ελλείποντος φυσικού αερίου θα μπορούσε να γίνει ολοένα και πιο δαπανηρή.
Τα ελλείποντα φορτία από το Κατάρ
Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το Κατάρ εξήγαγε έως και περίπου 80 φορτία LNG τον μήνα. Ο πόλεμος περιόρισε τον αριθμό αυτό σε περίπου 10 φορτία τον μήνα μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου.
Τα περισσότερα κατευθύνθηκαν στο Κουβέιτ, όπου μια υφιστάμενη μακροπρόθεσμη σύμβαση εξακολούθησε να εξυπηρετείται σε μεγάλο βαθμό κανονικά.
Προηγουμένως, η Ασία απορροφούσε περίπου το 80% της παραγωγής LNG του Κατάρ, δηλαδή 50-70 φορτία τον μήνα. Από τον Απρίλιο, έχει παραλάβει συνολικά μόλις περίπου 15 φορτία.
Οι περισσότεροι Ασιάτες αγοραστές έχουν αντικαταστήσει τις χαμένες ποσότητες με αυξημένες εισαγωγές από την Αυστραλία και, κυρίως, από τις ΗΠΑ. Το Πακιστάν αποτελεί εξαίρεση. Πριν από τον πόλεμο βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στο LNG του Κατάρ και έκτοτε έχει δει τις εισαγωγές LNG να καταρρέουν.
Παρεμβαίνει ο θείος Σαμ
Οι ΗΠΑ έχουν καταγράψει μακράν τη μεγαλύτερη αύξηση στις εξαγωγές LNG. Τον Αύγουστο, οι εξαγωγές έφτασαν σε νέο ιστορικό υψηλό, με 164 φορτία. Οι αποστολές προς την Ασία αυξήθηκαν από περίπου 10-15 φορτία τον μήνα στις αρχές του έτους σε έως και 54 τον Αύγουστο.
Οι εξαγωγές LNG των ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, με το 2026 να οδεύει προς νέο ρεκόρ, καθώς έχουν ήδη καταγραφεί 1.280 φορτία, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα.
Αυτό καθιστά τις ΗΠΑ μακράν τον μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον κόσμο. Η Αυστραλία ακολουθεί στη δεύτερη θέση, με 790 φορτία μέχρι στιγμής το 2026. Με το Κατάρ ουσιαστικά εκτός παιχνιδιού για το προβλέψιμο μέλλον, ακολουθεί η Μαλαισία με λίγο λιγότερα από 370 φορτία και έπειτα η Ρωσία με λίγο λιγότερα από 300.
Μεγαλύτερες διαδρομές, υψηλότερες τιμές
Το LNG από τις ΗΠΑ αντιπροσώπευε πρόσφατα περίπου το 67% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης, καθιστώντας τις ΗΠΑ σημαντικότερες από ποτέ τόσο για την Ευρώπη όσο και για την Ασία.
Ωστόσο, οι Αμερικανοί εξαγωγείς έχουν πλέον στη διάθεσή τους μόνο τη μεγαλύτερη και ακριβότερη διαδρομή προς την Ασία. Η διέλευση από τη Διώρυγα του Παναμά υπόκειται σε σοβαρούς περιορισμούς λόγω των χαμηλών επιπέδων νερού που προκαλεί το φαινόμενο Ελ Νίνιο.
Η Διώρυγα του Σουέζ είναι ουσιαστικά απροσπέλαστη μετά τις τελευταίες επιθέσεις των Χούθι στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.
Ο περίπλους της Αφρικής αυξάνει τη διάρκεια του ταξιδιού μετ’ επιστροφής για τα αμερικανικά φορτία σε περισσότερες από 80 ημέρες, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο σε σχέση με τη διαδρομή μέσω του Σουέζ.
Αυτό προσθέτει περίπου 5-6 ευρώ/MWh στο κόστος μεταφοράς και τροφοδοτεί την άνοδο των τιμών στην Ασία. Ως αποτέλεσμα, ήδη τον Σεπτέμβριο καταγράφηκε αισθητή μείωση των εξαγωγών LNG των ΗΠΑ προς την Ασία.
Κατά τη διάρκεια του χειμώνα, πολλές ασιατικές χώρες, και ιδιαίτερα η Κίνα, ενδέχεται να στραφούν ολοένα περισσότερο στον άνθρακα ή στο πετρέλαιο για να αντισταθμίσουν τη μειωμένη προσφορά φυσικού αερίου.
Εάν περισσότερα αμερικανικά φορτία εξακολουθήσουν να ακολουθούν τη μακρά διαδρομή προς την Ασία, οι ασιατικές τιμές θα μπορούσαν να παραμείνουν αυξημένες για μήνες, συμπαρασύροντας και τις ευρωπαϊκές τιμές.
Με τις αιχμές της ζήτησης και τα μειωμένα αποθέματα, τα 100 ευρώ/MWh στο TTF ενδέχεται να αποδειχθούν απλώς ένας ενδιάμεσος σταθμός.
Λιγότερο καθησυχαστική εικόνα σε τοπικό επίπεδο
Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου κινδυνεύουν να υποχωρήσουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα αυτόν τον χειμώνα. Για να αξιολογήσουμε την κατάσταση, καταρτίσαμε ένα μοντέλο αποθήκευσης βασισμένο στις καμπύλες αποληψιμότητας κάθε εγκατάστασης και στα τρέχοντα προγράμματα συντήρησης.
Εκπονήσαμε προβλέψεις χρησιμοποιώντας τις ροές αποθήκευσης του περασμένου έτους και τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.
Εκ πρώτης όψεως, η συνολική εικόνα φαίνεται καθησυχαστική. Εάν η εξισορρόπηση των αποθεμάτων ακολουθήσει το πρότυπο του περασμένου έτους, τα συνολικά αποθέματα της ΕΕ θα παραμείνουν πάνω από το 20% έως το τέλος του χειμώνα.
Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει σε επίπεδο μεμονωμένων εγκαταστάσεων. Η μοναδική εγκατάσταση αποθήκευσης του Βελγίου, το Loenhout, θα είχε εξαντλήσει πλήρως τα αποθέματά της έως το τέλος Ιανουαρίου. Μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, τα συνολικά αποθέματα θα υποχωρούσαν στο 12% στη Γερμανία, κάτω από το 14% στην Ολλανδία και στο 10% στη Σλοβακία.
Πολλές εγκαταστάσεις διαθέτουν σημαντικά χαμηλότερα αποθέματα φέτος σε σχέση με πέρυσι. Ως αποτέλεσμα, σε ορισμένες ημέρες, μεμονωμένες εγκαταστάσεις δεν μπορούν να παρέχουν τους ίδιους ρυθμούς απόληψης με έναν χρόνο νωρίτερα. Αναφερόμαστε σε αυτή τη διαφορά ως έλλειμμα απόληψης.
Τον χειμώνα του 2025, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ απέσυραν συνολικά 734 TWh. Εάν η ζήτηση ακολουθήσει παρόμοια πορεία τον χειμώνα του 2026, τα αποθέματα θα μπορούσαν να καλύψουν μόνο το 90% αυτής. Το υπόλοιπο 10%, ήτοι 73 TWh, θα πρέπει να εξασφαλιστεί από άλλες πηγές.
Έλλειμμα 26 TWh
Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων και Ενέργειας έδωσε εντολή στα τέλη Σεπτεμβρίου στην κρατική ενεργειακή εταιρεία Sefe να εγχύσει επιπλέον 8 TWh φυσικού αερίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου. Εάν η ζήτηση ακολουθήσει το πρότυπο του περασμένου χειμώνα, αυτό δεν θα είναι αρκετό.
Τον περασμένο χειμώνα, η Γερμανία απέσυρε περίπου 155 TWh από τις αποθήκες. Τα σημερινά αποθέματα ανέρχονται σε λίγο λιγότερες από 145 TWh. Ωστόσο, το πραγματικό έλλειμμα είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτές τις 10 TWh.
Εάν η ζήτηση φυσικού αερίου ακολουθήσει το πρότυπο του περασμένου χειμώνα, τα αποθέματα θα υπολείπονται κατά περίπου 26 TWh στη διάρκεια του χειμώνα, όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα.
Έξι γερμανικές εγκαταστάσεις δεν θα μπορούν πλέον να παρέχουν φυσικό αέριο έως τις 31 Δεκεμβρίου: οι Rehden, Breitbrunn, Stockstadt, Hahnlein, Etzel ESE (MET) και Wolfersberg. Οι Uelsen, Jemgum, Schmidthausen και Kiel-Ronne θα ακολουθήσουν έως τις 31 Ιανουαρίου 2027.
Το Rehden αποτυπώνει το πρόβλημα σε ημερήσια βάση. Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, η εγκατάσταση θα μπορούσε να παρουσιάσει έλλειμμα απόληψης έως και 160 GWh/ημέρα, ενώ στο Breitbrunn το αντίστοιχο έλλειμμα θα μπορούσε να ανέλθει σε περίπου 80 GWh/ημέρα.
Η εγκατάσταση παραμένει επίσης πλήρως εκτός λειτουργίας λόγω συντήρησης έως τις 10 Οκτωβρίου, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χρόνο για την αναπλήρωση των αποθεμάτων της πριν από τις αιχμές της χειμερινής ζήτησης.
Λόγω της συνεχιζόμενης συντήρησης, η Sefe δεν μπορούσε να αρχίσει τις εγχύσεις στο Rehden για να καλύψει το έλλειμμα πριν από τις 10 Οκτωβρίου. Οι επιπλέον 8 TWh θα μπορούσαν να λύσουν το πρόβλημα στη συγκεκριμένη εγκατάσταση, αλλά όχι στις άλλες εγκαταστάσεις με μειωμένα αποθέματα, ιδιαίτερα σε εκείνες της νότιας Γερμανίας, όπως οι Breitbrunn και Wolfersberg.
Η Γερμανία συνολικά θα μπορούσε να αντιμετωπίσει έλλειμμα περίπου 26 TWh. Αυτή η ποσότητα φυσικού αερίου θα πρέπει είτε να έχει εγχυθεί στις αποθήκες εκ των προτέρων είτε να εξασφαλιστεί μέσω πρόσθετων εισαγωγών LNG κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Το έλλειμμα των 26 TWh, επομένως, δεν αποτελεί απλώς έναν αριθμό σε ένα μοντέλο αποθήκευσης. Αποτυπώνει το πόσο εκτεθειμένη έχει γίνει η Γερμανία σε γεγονότα που εκτυλίσσονται πολύ πέρα από τα σύνορά της. Με το Κατάρ ουσιαστικά εκτός αγοράς, η Ευρώπη βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο LNG των ΗΠΑ.
Ωστόσο, καθώς οι θαλάσσιες διαδρομές επιμηκύνονται και οι Ασιάτες αγοραστές ανταγωνίζονται για τα ίδια φορτία, η αναπλήρωση του ελλείποντος φυσικού αερίου θα μπορούσε να γίνει ολοένα πιο δύσκολη και δαπανηρή.
www.worldenergynews.gr
